Ayvalık'ta Hava

Canlı Kameralar

KÂİNATI KUCAKLAYAN CEM

20 Mayıs 2011 Cuma günü Ayvalık’ta yaşayanlar, Pir Sultan Abdal Derneği Ayvalık şubesinin ikinci yıldönümü kutlamasında İsmet İnönü Kültür Merkezinde gerçekleştirilen Cem töreni ile belki de hayatlarında ilk kez tanıştılar. Cemi yürüten Alevi Bektaşi Kültürünün kaynak kişilerinden Dertli Divani (Veli Aykut) idi.

Açılış konuşmamda, Mayıs ayında Anadolu insanın yaşadığı travmaları 1 Mayıs 1977 Taksim, 4 Mayıs 1938 Dersim Katliamı, 6 Mayıs 1972 Denizlerin idamı, 18 Mayıs İbrahim Kaypakkaya’nın katli ve aynı gün Türkan Saylan’ın ölümü, 31 Mayıs Çorum Katliamı ile son bulan bir sıralama ile aktardıktan sonra Cem, deyişler, semah ve arada yapılan sohbetlerle devam etti. İbadetimizin en önemli yapı taşlarından olan Ayn-i Cemi evrensel boyutu ile derinliğinin kavranması amacı ile bu kez de gazetemiz aracılığı ile incelemenize sunmak istedim. İnsanı ibadetinin merkezine koyan ve canlı cansız evrendeki her şeye saygı ile bakan felsefemizin en önemli dışa vurum noktası Ayn-i Cemin tasavvuf bilimi açısından farklı bir gözle inceleme imkânı yaratacağına inandığım verileri sizlerle paylaşıp merakınızı konu üzerine çekmeyi arzulamaktayım.

Cem töreni Ayn-i Cem, Alevi inancının ve fikri dünyasının en temel taşıdır. Bu gün uygulanan şekli ile cem, özellikle Anadolu coğrafyasında islamdan çok önce de var olan(Alaca Höyük’teki Hitit kabartmalarında, bugünkü dede sazı ve Semahla bire bir uyan motifler oldukça nettir.) İnsanı evrenin aynası kabul edip var oluşu simgeleyen ritüeller bütünüdür. Tasavvufu din taassubundan ayırarak derinlemesine kavrayabilen bazı düşünürlerce Ayn-i Cem içerdiği simgesel anlatımlarla kozmik bir öğretidir. Şöyle ki; klasik Alevi Cem’inin yapıldığı mekânın orta bölümü dört sütun ile yükseltilmiş ve örtü kısmı dokuz kattan oluşan bir yerdir. Bu dört sütun toprak, hava, su ve ateşi temsil eder. Üstteki dokuz kat, yerden başlayarak evreni saran katmanları ifade eder. Cem Evi 12 köşelidir. Bu 12 rakamı kozmos bilimde ayları, burçları ve daha birçok olayı anlatır. Bu yapılanmada kâinat, dört ana kuvvetin dengeli birlikteliği ile ayakta durur. Ancak evreni esas ayakta tutan şey, nesnelerin uyumlu ve ritmik dönmesidir. Klasik Alevi Cemlerinde, Cem’in yürütüldüğü mekânın doğu cephesinde sürekli yanan büyük bir ateş mevcuttur ve Cem’in delili sayılan çerağ (çıra) bu büyük ateşten alınan bir parça ile tutuşturulur. Çerağ Dar-ı Mansur denilen meydanda postun önüne getirilir. Bu çerağ, Cem’in sonuna kadar sönmez. Burada da anlatılmak istenen, varoluşun büyük bir ateşle başlayıp üzerindeki yaşamın evrenin ritmi sonsuz döngüsü ve insanın ortaya çıkış serüvenine vurgu yapılır. Ayn-İ Cem’in en temel unsurlarından biri de coşkun bir müzik ile yapılan semahlardır. Semahın sözlük karşılığı “Semaya- uzaya ait” olarak ifade edilir. Semaha duranlara, pervane denir. Pervaneler, hem kendi etraflarında hem de düzgün dairesel bir şekilde Dar-ı Mansurda dönerler. Bu dönüş sırasında Pir makamına asla arka dönülmez. Bu dönüş şekli gök cisimlerinin hareketlerini temsil eder. Alevilerin çokça rağbet ettiği tasavvufi bakışa göre evren, ancak evrende bulunan her şeyin dönmesi ile dengede durur. En küçük hücreden devasa kozmik kütlelere kadar sonsuz evrende dönerler. Tasavvuf bilimi açısından Ayn-i Cem, bu evrensel döngünün simgesel bir anlatımıdır.

Vedat TEKTEN

Haziran 2011, Sayı 25 


Share
 
 
 
 
 



papalina 13. sayı

papalina 14. sayı

papalina 15. sayı

Papalina Gazetesi 17. Sayı

papalina 18. sayı

Papalina 19. sayı

papalina 20. sayı

papalina 21. sayı

 papalina 22. sayı

papalina 23. sayı

  papalina 24. sayı

papalina 25. sayi

 

papalina 25. sayi

 Papalina 26. sayı

 



 

 

 

23/06/2018 Gün Ortalama:183  Bugün 30 Ziyaret var  Sitede 2 kişi var  IP:54.166.141.12