Ayvalık'ta Hava

Canlı Kameralar

MERKEZ TAKSİYARHİS KİLİSESİ (1844)

Ayvalık’ta TAKSİYARHİS isimli iki kilisesi bulunuyor. Bunlardan biri Cunda adasında, diğeri ise Ayvalık merkezde İsmet Paşa mahallesindedir. Ayvalık’ta ilk yerleşim Merkez Taksiyarhis Kilisesi etrafında şekillenen mahalle ile başlamıştı. 1821’de çatışmalar sırasında çıkan yangınlarla mahalleler ve kiliseler tümüyle yıkıldılar…1832 yılında çıkan bir Fermanla çoğu yerli halk geri döndü. 1850’ye kadar evler ve kiliseler yeniden inşa edildi ya da onarıldı…

1844 yılında inşa edilen Merkez Taksiyarhis Kilisesi’ni Ayvalıklı sanat tarihçi Berrin Akın’ın “Kentli Ayvalık” adlı kitabından sizlere aktarıyoruz.

Ayvalık’ın en eski sokaklarının sarıp sarmaladığı ve uzun zamandır sessizliği dinleyen bu yapı, geçmiş dönemin en ünlü dini mekânlarından biri diye anılır. İçine yerleştiği sokağın etkili görüntüsü olan bu mimari, aynı zamanda diğer yapıların sokak içindeki konumlanışını da belirlemiş gibidir. Dönemin piskoposluk kilisesi olmasından gelen anlamı ve önemi sanki sokağa bir ağırlık katmıştır. Kutsallığa duyulan saygıdan olsa gerek, geçmişin diğer mekânları yapının çevresini dolanmışlar ve onun görüntüsünü sokağa yaymaya çalışmış gibi durmaktadırlar.

İç mekan renkli ve coşkulu bir hava ile gösterişli kimliğini her görüntüye sığdırır. Taşıyıcı sistemin ögeleri olan sütunların altın yaldızlı taşkın bitkisel (korint) süslemeli başlıkları, kavis şeklinde mekân örtüsü olarak kullanılan tonozun yüzeylerine yerleştirilen resimler, sütunların kemer aralarında sergilenen azizlerin ikonaları ile bölme duvarı anlamında kullanılan mermer ikonastasisin panoları içine yerleştirilmiş Hıristiyan öğretisine ait tasvirler zengin süsleme içeriğini oluşturan görüntülerdir. Biçim anlamında özgünlüğünü koruyabilmiş tonoz yüzeyindeki Pankrator İsa (yeryüzünün ve gökyüzünün hakimi İsa) ve “Meryem’e Müjde”, Adem ve Havva’nın yaratılış öyküsünün tasvir edildiği, ışık ve kompozisyon yüklü dini resimler iç mekanın kutsal havasını daha da vurgular.

Resimlerde ağırbaşlı yüce ve coşkulu ifadelerle verilen figürler Rönesans resim anlayışının ilkelerine bağlanırken, belki de bu tarzın son temsilcileri arasında sayılabilirler. Girit ekolü diye adlandırılan ve Ege kıyılarının bu dönemlerdeki resim tavrını yansıtan sanatçıların elinden çıkma olduğu düşünülen resimler, kutsal figürlerin ruhani kimliklerini de vurgulayarak, gerçekçi bir tutumla ifade edilmişlerdir.

Kilisenin ikonalarının balık derisi üzerine işlendiği belirtilirken bu gün adına kilisede bu özellikteki eserler ve yanı sıra diğer b ir çok parça özgün yerinde bulunmamaktadır. Sadece ikonastasisin üstteki küçük panolarında “On İki Bayram” adı verilen İsa’nın ve Meryem’in kutsalına ilişkin olayların anlatıldığı resimler yerini korur.

Bu gün bile zengin ve gösterişli kimliğini büyük ölçüde koruyan özellikle iç mekânda mavi görüntünün içinden fışkıran renk dünyasının yarattığı baş döndürücü görsellikteki kilise, insanla güzelliklerini buluşturduğu anda daha da paylaşılan, yaşayan tarihi bir değer olacaktır.”

Merkez Taksiyarhis Kilisesi, ikonaların bir kısmının çalınması üzerine 1993’ten bu yana kapalı bulunuyor. Diğer ikonalar ise Bursa Müzesi’ne götürülerek ait olduğu yerden koparılmış durumda. 2005 yılında Midilli Ada Valiliği ile Balıkesir Valiliği arasında imzalanan Interreg–3 projesine göre denizin iki yakasındaki kültürel mirasa sahip çıkılıp Midilli`deki Yeni Camii ile Ayvalık`taki Merkez Taksiyarhis Kilisesinin restore edilmesi planlansa da  aradan geçen 6 yıl içinde Kilise onarım görmedi.

2011 kış sezonundaki ilçe turizminin değerlendirildiği AYTUGEB toplantısında konuşan Balıkesir Kültür ve Turizm İl Müdürü Mustafa Çaltı;” Kilisenin resterasyonunu Bakanlık ta ben de önemsiyoruz. Çalışmalar gecikti biliyorum. Bakanlığın talimatıyla Bursa’daki Rölove Müdürlüğüne inceleme yaptırıldı. İşlemler tamam. Şu an ihale aşamasında.” dedi.

Eşsiz bir mimari mirasa sahip kentimizde, Merkez Taksiyarhis Kilisesinin restorasyonun yapılmasını ve Kültür Turizmine kazandırmalısını bekliyoruz.

Haziran 2011, Sayı 25 


Share
 
 
 
 
 



papalina 13. sayı

papalina 14. sayı

papalina 15. sayı

Papalina Gazetesi 17. Sayı

papalina 18. sayı

Papalina 19. sayı

papalina 20. sayı

papalina 21. sayı

 papalina 22. sayı

papalina 23. sayı

  papalina 24. sayı

papalina 25. sayi

 

papalina 25. sayi

 Papalina 26. sayı

 



 

 

 

19/01/2018 Gün Ortalama:142  Bugün 63 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:54.234.65.78