Ayvalık'ta Hava

Canlı Kameralar

Bir Yazar Bir Yaşam Bir Şiir Şükran KURDAKUL

          Yaşamı:
Şükran Kurdakul, 23 Mart 1927’de İstanbul’da doğdu. Ertesi yıl babası, Kurtuluş Savaşı komutanlarından Kıdemli Binbaşı Mehmet Salih Bey (Şehremini) öldü. İlkokulda başladığı öğrenimini İzmir Karşıyaka Ortaokulu ve Lisesi’nde (şimdi Namık Kemal Lisesi) sürdürdü. Şiirleri, çocuk denilebilecek yaşlarda, Tomurcuk (1943) ve Zevklerin ve Hülyaların Şiirleri (1944) başlıklı kitaplarında toplandı.
 
Lise öğrencisiyken, Türkiye Emekçi ve Köylü Partisi’nin Denizli örgütünü kurma girişiminden dolayı, TCK’nin 142. maddesine aykırı eylemde bulunma savıyla tutuklandı (Aralık 1946). Dört buçuk ay Denizli Cezaevi’nde kaldı ve beş aya mahkûm edildi. Yargılanması sürerken Yargıtay’ın “telgraf emri” üzerine (Mayıs 1947), Milli Eğitim Bakanlığı kararıyla liseden çıkarıldı. Bir süre Belediye Encümen Kalemi’nde daktiloculuk yaptıktan sonra askere gitti (1948). Maraş’taki “Sürgün Alayı”nda askerliğini tamamladıktan (1950) sonra İstanbul’a yerleşti. Bir süre Beşiktaş Noterliği’nde ve Ziraat Bankası Bahçekapı Şubesi’nde memurluk yaptı. Bir yandan da arkadaşlarıyla birlikte on beş günde bir çıkan Yeryüzü (15 Ekim 1951 / 15 Mart 1952) ve yine on beş günlük Beraber (1 Eylül 1952 / 1 Ocak 1953) dergilerini yayımladı. Yeryüzü dergisinin 1 Kasım 1951 günlü ikinci sayısında yer alan “Milli Kurtuluş Şarkısı” başlıklı şiiri nedeniyle, yine TCK’nin 142. maddesine aykırılık savıyla yargılanıp aklandıysa da çok geçmeden Türkiye Komünist Partisi üyesi olduğu öne sürülerek tutuklandı (26 Eylül 1953). İki yıllık tutukluluk dönemi –68 günü “hücre hapsi” olmak üzere– Harbiye Cezaevi’nde geçti. Mahkemenin verdiği iki yıllık hapis cezası  süresini  tamamlayarak  26 Eylül 1955’te   serbest  bırakıldı; Yargıtay’ın bozma kararının ardından bu davadan da aklandı.
  
1956’da yayımlanan üçüncü şiir kitabı Giderayak toplatıldı; 142. maddeye aykırılık savıyla mahkemeye verildi. Ancak dava, zamanaşımı süresi içinde açılmadığından, ilk duruşmada düştü. Kurdakul bu yıllarda (1956-’60) Tan gazetesi ile Yeni Gazete’de ve Varlık Yayınevi’nde düzeltmenlik yaparak geçimini sağladı. 1958’de Yelken dergisini yönetmeye başladı ve bu görevi 1960’a kadar sürdü. 1957’de kitapçı dükkânı olarak kurulan Ataç Kitabevi’ni zamanla yayınevine dönüştürdü. Bu yayınevi adına Ataç (1962) ve Eylem (1964) dergilerini yayımladı. Genişçe bir edebiyat ve düşün yelpazesinin ürünlerine yer veren dergiler ve yayınevi, kültür yaşamımızın öncü yayın kuruluşlarından oldu. Kurdakul bir yandan da 1963-’69 arasında Türkiye İşçi Partisi’nde “aktif” bir üye olarak çalıştı; bir süre Balıkesir il başkanlığı yaptı.
Kurdakul’un 1969’da yayımlanan Halk Orduları adlı kitabı da TCK’nin 312. maddesine aykırılık gerekçesiyle yargılanıp mahkum edildi. Dava Yargıtay aşamasındayken çıkan af yasası, şairin hapse girmesini engelledi.
     
Kurdakul, bu tarihten sonra edebiyat alanındaki çalışmalarına ağırlık verdi. Bir yandan da yazar örgütlerinde yönetici olarak çalıştı. 1961’de Türk Edebiyatçılar Birliği’nin yönetim kuruluna seçilmiş; 1964 sonrasında iki dönem bu kuruluşun genel sekreterliğini üstlenmişti. 1977’de Türkiye Yazarlar Sendikası’nın yönetim kuruluna girdi ve ikinci başkanlığa getirildi. 12 Mart 1980 sonrasında açılan TYS davasında arkadaşlarıyla birlikte yargılandı, aklandı. 1988’de PEN Yazarlar Derneği’nin kurucular kurulunda yer aldı; 1989-1991’de ikinci başkanlığında, 1991-1997 yıllarında başkanlığında bulundu.
    
Şükran Kurdakul 2004 yılında yaşamını yitirmiştir.



Eserleri
 Şiir
Tomurcuk (1943)
Zevklerin ve Hülyaların Şiirleri (1944)
Giderayak (1956)
Nice Kaygılardan Sonra (1963)
İzmir’in İçinde Amerikan Neferi (1965)
Halk Orduları (1969)
Acılar Dönemi (1977)
Bir Yürekten Bir Yaşamdan (1982)
Ökselerin Yöresinde (1984)
Ölümsüzlerle (1985)
İhtiyar Yüzyıla (1997)
Öykü
Tanığın Biri (1970)
Beyaz Yakalılar (1972)
Onların Çocukları (1975)
Oyun
Zindandaki Şair (1991)
İnceleme-Araştırma
Sosyalist Açıdan Türk-İş Yargılanıyor (1966)
Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (1971)
Çağdaş Türk Edebiyatı Meşrutiyet Dönemi (1976)
Namık Kemal (1977)
Çağdaş Türk Edebiyatı Cumhuriyet Dönemi (1987)
Şairce Düşünmek (1990)
Ödülleri
1982 Nevzat Üstün Şiir Ödülü, (Bir Yürekten Bir Yaşamdan ile)

BENDEN SOR

Bunca acının çiçeği içimde büyüdü
Mahpushane saksılarındaki baharı benden sor...

Kulak ver gecenin sessizliğinde ağan sese,
Ölümcünün böldüğü uykuları benden sor.

Silahlar doğanın yüreğini arıyor durmadan,
Bu kan kokusunun ürettiği soruları benden sor...

Gördük ki, türkülerin sonu yok dilimizde,
Kopup geldikleri dağları benden sor.


BİR ÖYKÜYDÜM SADECE

Edremit'in Tahtakuşlar köyünde sağdıcım,
Zeytin ağaçlarından denize doğru rüzgârlanan
Dargın bakışlarınızı uykularıma çizerek
Zamanı böldüğüm dağ yollarında,
Gerçeği kendi yüreğinde kanayan
Çaresiz bir yolcuyum, oraya doğru
Bir öyküydüm,
Gözlerinizde yazıla yazıla.

Bakın bakalım,
Bir akşam sesi gibi ürkek
Nice anahtarın kilitleyemediği gözlerime.
Susun bakalım,
Sordukça yüreklendirmek için sizi.
Alın bakalım çocukluğu, gençliği, kanı
Kırk yılın sömüre sömüre bitiremediği.

Bir vuruşta dağları devirip yol açan
Edremit'in Tahtakuşlar köyünde sağdıcım.
Bir öyküydüm, sadece..
Bir kahve sohbetinde söyleye söyleye
Kendi dudaklarında kanayan.

papalina 13. sayı

papalina 14. sayı

papalina 15. sayı

Papalina Gazetesi 17. Sayı

papalina 18. sayı

Papalina 19. sayı

papalina 20. sayı

papalina 21. sayı

 papalina 22. sayı

papalina 23. sayı

  papalina 24. sayı

papalina 25. sayi

 

papalina 25. sayi

 Papalina 26. sayı

 



 

 

 

19/06/2018 Gün Ortalama:182  Bugün 24 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:54.166.141.12