Ayvalık'ta Hava

Canlı Kameralar

AYAZMA KİLİSESİ

Ayvalık’ın denize doğru akan sokakları unutulmuş tarihi mekanları da saklar sakinliğinde. Sokaklar yaşarken, yaşanan tarihe de kendince sahip çıkar. Bu sokakların barındırdığı tarihi eserlerden biri de Ayvalık Kemalpaşa Mahallesinde bulunan Ayazma Kilisesidir. Sokağın özgünü olmuş bu kilise, yüksek duvarlarla çevrilmiş avlunun kapalılığından sıyrılmaya çalışarak zarif yüzüyle gökyüzüne doğru yönelir. Ona dokunan gözlere de tüm güzelliğini sunar.

Uzunlamasına dikdörtgen planlı Ayazma Kilisesi düzgün kesma taşlı duvar örgüsüne sahip olup, ön giriş cephesi dışında görünüşüne simetri ve sadelik yerleşmiştir.

Kilisenin batı cephesiyle yapıdan dışarıya Antik dönemin tapınak mimarisinin insanı hayranlık duygularıyla baş başa bırakan ağırbaşlı şiirsel havası eser. Antik Dönemde tanrılarını açık havada karşılayan toplumların ibadet anlayışını sergileyen tapınaklar, sütünlarla yaratılmış ve dengeli düzenli yapılardır. Ayvalık’taki mimari anlayışa da hakim olan ve Antik sanatın ilkelerini yeniden sanatta kullanan yeni klasikçiliğin kentte kendini en çok belli ettiği yapı belki de Ayazma Kilisesidir. Sarımsak taşının kırmızı renginin ağır başlı görüntüsü cephenin anıtsal düzenini daha da vurgular. Silindirik gövdeli, dört sütün akantus yapraklı bitkisel bezemeyle oluşturulan korint başlıklarıyla albenilerini sunarlar.

Sütunların üzerine uzanan yatay firiz kuşağı ile bunun üzerinde taçlanan ve yapıya yükselici bir karakter kazandıran, görkemli görünüşünü şekillendiren üçgen alınlık, sakin yüceliğin yaratıcılarıdır. Özellikle üçgen alınlık sadece mekansal bir parça olmayıp, aynı zamanda yapının estetik görünüşünü vurgulayan süslemenin yaratıldığı ve dışarıya yansıtıldığı dekoratif amaçlı bir alandır. Alınlığın yüzeyinde dalgalanan zarif bitkisel örgü kuşak, üçgenin iki uç noktasına yerleştirilmiş kabartma yaprak motifi ile alınlığın tepesinde kendini belli eden akroter diye adlandırılan bezeme öğesi kilisenin görselliğinin insanda bıraktığı son izlenimdir.

Ayazma, Yunancada –kutsal su- anlamına gelir. Geçmişin günümüze kadar getirdiği bir öykü ile anlamlanır yapının adı. Kilise yapılmazdan önce biraz şehir merkezinin uzağına düşen, yaşamdan kuytuca ve sessiz bir yer olan yapının burada yükselmesinin sebebi bir rastlantı değildir. Sürekli tekrarlanan bir rüyanın kendisidir. Küçük bir kız çocuğu rüyasında sürekli Meryem Ana’yı görür. Rüyada Kutsal Meryem şimdi kilisenin bulunduğu bu boş alandan fışkıran kaynaktan su içer ve yanında duran kıza da içirir.

Rüyasını büyüklerle paylaşan kızın gördüklerinin bir işaret olduğu düşünülür ve rüya kent meclisindeki insanlara, papazlara kadar ulaştırılır. Sonunda kızın rüyasındaki bu boş alana gidilir bir kazı yapılır. Çocuğun rüyası topraktan fışkıran su kaynağı ile doğrulanır. İşte Meryem Ana’nın işaret ettiğine inanılan bu suyun kutsallığını belli etmek ve onu bu anlamıyla yaşatmak için kilisenin yaptırıldığı rivayet edilir.

*Ayvalıklı sanat tarihçi Berrin Akın’ın “Kentli Ayvalık” kitabından

Mübadele sonrası Rumların Ayvalıktan ayrılmasından sonra zeytinyağı imalathanesi olarak kullanılan kilise bundan bir süre önce kamulaştırılarak, Kültür Bakanlığı tarafından Ayvalık Belediyesine devredilmişti. Geçen süre içinde restore edilmeyen Ayazma Kilisesi, Ayvalık Belediyesi’nin yaz aylarında yaptığı bir düzenlemeyle, sanat galerisi olarak sergilere ev sahipliği yapıyor.

Eylül 2010, Sayı: 21 

papalina 13. sayı

papalina 14. sayı

papalina 15. sayı

Papalina Gazetesi 17. Sayı

papalina 18. sayı

Papalina 19. sayı

papalina 20. sayı

papalina 21. sayı

 papalina 22. sayı

papalina 23. sayı

  papalina 24. sayı

papalina 25. sayi

 

papalina 25. sayi

 Papalina 26. sayı

 



 

 

 

24/02/2018 Gün Ortalama:187  Bugün 66 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:54.242.236.164