Ayvalık'ta Hava

Canlı Kameralar

MADEN VE TERSANE KAZALARI KONUSU BİR AHLAK SORUNUDUR

Madenciler ve tersane işçileri de işverenleri gibi para kazanmanın ahlak dışı yollarını seçmiş olsalardı ölmezlerdi.

İki yıl once pazarda yeşillik satan küçük üretici Salih’e “Fiatlar çok düştü bu gidişle üretmekten vazgeçersiniz artık,” dedim.  “Hırszlık mı yapayım abla?  Çoluk çocuğum var; daha da beter olsa benim işim bu” diye yanıtladı.  Öncelik sıralamasında ahlak, kazancının azalması bir yana, geçim derdinden de önce geliyordu.  Çoluk çocuğunun nafakasını ancak sürekli çalışarak sağlayabilen, çalışmadığı gün aç kalacak olan bu dar gelirli üreticiyle, mevcut malvarlığının rantı, ailesini üç kuşak  geçindirebilecek büyük iş adamlarının yaklaşımını ahlak açısından bir karşılaştıralım bakalım.  Düşük gelir gruplarındakilerin güçleri ya da görüşleri yetmediği için köşeyi dönemediklerini kim söyleyebilir?  Her gelir düzeyindeki kişi isterse köşe dönmenin bir yolunu bulur.  Televizyon dizilerinin bir bölümü insanlarımızı bu yönde iyi bilgilendiriyor. Zaten çok satan gazeteler de fena kaynak sayılmazlar.  Ayrıca köşe dönmenin tarikat fonlarından yararlanma gibi kolay yolları da var.  Herşeye rağmen emekçi olmayı seçenler yaşamını emeğinin gücüyle kazanmakta direniyor; doğru yolundan ayrılmıyor.  Zurnanın zırt dediği yer de işte burası.  Bu dürüst insanlar, karı arttıracak hiçbir yolun ‘ahlak dışı’ sayılmadığı ortamlarda çalıştırılıyorlar.  Bunun böyle olduğunu çalışanlar da biliyor bilmesine de ne yapsınlar!  Onlarca kişinin öldüğü madende çalışmak için kazanın ertesi günü ihtiyacın birkaç katı sayıda işçi başvuruyor. 

 

Madende ya da tersanede biraz harcama ve iş kaybıyla gerekli önlemler alınsa da işçiler ölmese ne olur?  İşverenin korktuğu olur;  maliyet artışı ve buna bağlı olarak karın az da olsa düşmesi!   İşveren mecbur edilmediği önlemlerin maliyetini fedakarlik olarak görür ve bu önlemleri gerçekleştirmekte isteksiz davranır; işçilerin hayatına mal olabilecek tehlikeleri göze almayı yeğler..  Maliyet artarsa diğer firmalarla rekabet edemeyeceğini söyleyerek kendini savunur.  Yasal sorumluluktan kurtulmak için de tehlikeli işleri taşeronlara yaptırır.  Özel girişimcilerin bu politikası liberal ekonomi anlayışına uysa da evrensel ahlaka uyar mı?  Küçük üretici Salih’in ahlak anlayışı çoluk çocuğunu geçindirmek için başkasından hakkı olmayan maddi birşey edinmeye kendinde hak bulamazken,  işveren işçisinin hayatıyla oynama hakkını doğal sayıyor.

Ülkemizde işgüvenliği genel olarak yetersiz; ancak son yıllarda özellikle madenlerde ve özel tersanelerde ölümle sonuçlanan iş kazaları olağanüstü oranlarda artmış bulunuyor; kazaların oluştuğu yerler de hep özel sektör işyerleri.  Özelleştirme yandaşlarının bu durumdan sorumlu tutulamayacağını kim savunabilir.  Böyle olacağını öngörememiş olma mazeretine sığınamazlar.  Özel girişimin temel yaklaşımının karin azamileştirilmesi için her yolun mubah olduğunu bilmiyor olamazlardı.  Madenlerin özelleştirilmesinin sakıncaları konusundaysa özellikle ve sürekli uyarılmışlardı.  Herşeye rağmen, ister gönüllü olarak ister parti disiplini gereği özelleştirme ortamını hazırlayan  ya da gerçekleştiren kararlara oy verenler acaba şimdi ahlaki bir sorumluluk duyuyorlar mı? 

Partililerimiz, ne yazık ki, birbirlerinin özelleştirme uygulamalarını kıyasıya eleştirmekle yetiniyorlar da özelleştirme politikasının kendini, eleştirme bir yana, sorgulamaya bile girişmiyorlar.  İngiltere, Hollanda gibi ülkelerde özelleştirme sonuçları irdelenerek bazı sektörlerde yeniden kamulaştırma başlatılan dönemde özelleştirme bizde en kabul gördüğü döneme girmişti.  Göz göre gore kendine göçerilen yetkiyi kötüye kullanmaya ne denir?  Yanıt başlıkta… 

Ayşe S. KIRIKOĞLU

Temmuz 2010, sayı: 20 

papalina 13. sayı

papalina 14. sayı

papalina 15. sayı

Papalina Gazetesi 17. Sayı

papalina 18. sayı

Papalina 19. sayı

papalina 20. sayı

papalina 21. sayı

 papalina 22. sayı

papalina 23. sayı

  papalina 24. sayı

papalina 25. sayi

 

papalina 25. sayi

 Papalina 26. sayı

 



 

 

 

22/06/2018 Gün Ortalama:182  Bugün 92 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:54.92.153.90